Logo

Wanwoorden

Verschenen in de Volkskrant, 3 december 2015

Op zaterdagochtend, krant en weekendbijlagen binnen oogbereik – mobieltjes naast het ontbijtbord, in de verte de wasmachine op volle toeren- luisteren wij naar de Tros Nieuws Show. En daarna in één moeite door –strijkbout in de aanslag, post uit de brievenbus beneden – naar de taalstaat van Frits Spits . Ja, het leven van ons oudjes is één groot multitasken.

Laatst ving ik in dat laatste programma een gesprek op met een afgevaardigde van ‘wegmetdatwoord,nl’, een site waarop bezoekers hebben bepaald wat de ‘wegmetdatwoordtoptien’is.

Zij somde woorden op die pijn doen aan het oor, als het spreekwoordelijke krijtje op een schoolbord. Ik kon, snob in hart en nieren, mijn geluk niet op. En dat terwijl ik het gymnasium niet eens heb afgemaakt. Toen de wiskundeleraar met zo’n zelfde krijtje cosinus alpha op het schoolbord had gekrast, gaf ik het op en ging op hoge hakken de wijde wereld in. Met alle gevolgen vandien.

De spreekster noemde in De Taalstaat twee woorden uit toptien. Eerst ‘mensenmens’ waarvan Frits met kippenvel in zijn stem kippemvel kreeg. En ook mij ging dat zelfvertederde woord door merg en been. Mensen die zichzelf mensenmensen vinden –want ze doelen niet op Albert Schweitzer , Ghandi en/of Mandela – houden doorgaans het meest van één mens en wel van degene die zoveel om andere mensen geeft: zichzelf.

Met ‘pappadag’, het tweede voorbeeld, is het anders gesteld. Dat lijkt me een woord dat door vrouwen is bedacht. Je zult het de pappa’s zelf zelden in de mond horen nemen, ja, misschien met zo’n mannengrimasje tussen ironische aanhalingstekens.

Binnenkort horen we welk wanwoord nummer één werd. In 2013 was dat ‘kids’ en in 2014 ‘oudjes’. Tot mijn schrik zie ik dat ik dat laatste diminutiefje in de eerste alinea van dit stukje heb gebruikt.

‘Uitdaging’ was volgens die mevrouw –en terecht- ook uit den boze. Evenals ‘onnodige’ Engelse woorden die jonge vrouwen graag gebruiken, het zelfde soort dat ‘omkleden’ en ‘zeker weten’ zegt: ‘shoppen’, ‘musthave’, ‘chill’.

Dus eigenlijk mag ook ‘multitasken’ niet (zie boven) al had ik het nog zo ironisch bedoeld. Overigens gebruikte de wegmetdatwoordmevrouw zelf een uitdrukking die twee weggooiers bevat: woorden die op de ‘werkvloer’ ‘voorbijkomen’.

Verder worden ook verkleinwoorden verworpen, zoaals ‘vrouwtje’, ‘collegaatje’ en ‘wijntje’ Om maar te zwijgen van ‘slobberwijntje’.

Vorige week op een reünie van oudgymnasiasten waar ook ik tot mijn gevleidheid werd gedoogd, kwam het gesprek op ‘gelijk’ in plaats van ‘meteen’ et cetera. Ik had het hoogste parmantige woord, tot een geleerde exklasgenoot zei dat het niet anticiperen is maar anteciperen. Eerst keek ik op mijn neus maar het is toch echt anticiperen, hoor Jurriaan!

Het is altijd weer een uitdaging, zo’n interlectueel gesprek. Maar wat hoorde ik hem even later vertellen aan de lunch?! Dat hij voor onze reunie zijn opidag had moeten verzetten  tot groot dissapointment van  de kids.

 

 

 


Comments RSS You can leave a response, or trackback from your own site.


Reageer